Αγροτικές απασχολήσεις

ΙΔ. Το Άλεσμα του Καρπού.

Η άλεση του καρπού (το άλεσμα) γινότανε στο μύλο, όπου πηγαίνανε τον καρπό σε σακιά φορτωμένα σε μουλάρια ή γαϊδούρια. Τα κυριότερα είδη μύλων του παλιού καιρού:

Ο νερόμυλος: Με αρχική κινητήρια δύναμη το νερό.

Οι αλεστικές μηχανές: Πιο σύγχρονες. Εμφανιστήκανε τα νεότερα χρόνια και ήτανε πετρελαιοκίνητες ή ηλεκτροκίνητες.

Ο νερόμυλος είχε το κατωλίθι (που έμενε ακίνητο) και το πανωλίθι (που γύριζε) και τα είχανε ντύσει γύρω – γύρω με ένα περίβλημα, για να μη σκορπάει ολόγυρα το αλεύρι. Αφήνανε μονάχα μια αδιέξοδο 10 εκατοστά στο πλάι του περιβλήματος για να φεύγει το αλεσμένο αλεύρι που βγαίνοντας έπεφτε σε μια κασέλα.

Από το μύλο το αλεύρι το μεταφέρανε στο σπίτι, όπου το φυλάγανε σε κασέλες, Από κει το παίρνανε τα άξια χέρια της νοικοκυράς για να ζυμώσουνε το ψωμί ή άλλα νόστιμα ζυμαρικά και αρτοποιήματα, τραχανά, πίτες κ.λ.π.

Στο Κυριακοχώρι έχουν καταγραφεί 5 μύλοι.

  • Ο Βακούφικος στον Προφήτη Ηλία με μυλωνάδες τους Θανάση Σκαρλάτο και Γιάννη Μέντζο. Λειτούργησε μέχρι το 1946.
  • Ο μύλος του Αλευρολιά στα κάτω καλύβια, ιδιοκτησίας Ηλία Ψυχογιού. Χτίστηκε το 1895 και λειτούργησε μέχρι το 1958 με νερό από τη Βίστριζα.
  • Ο μύλος του Αλευροβαγγέλη ιδοκτησίας Βαγγέλη Ψυχογιού. Λειτουργούσε και το χειμώνα από άλλο αυλάκι.
  • Ο μύλος του Παναγιώτη Τσιαμπούλα, στο ρέμα Μανιλίτσα, δούλευε μόνο καλοκαίρι.

Υπήρχε άλλος ένας μύλος στο κάτω μέρος του χωριού που δούλευε μόνο το χειμώνα. Οι δύο τελευταίοι μύλοι σταμάτησαν την περίοδο του εμφυλίου.

Είδαμε τον παραγωγικό κύκλο του σιταριού, κριθαριού από την σπορά μέχρι και το άλεσμα.

ΙΕ. Ο Τρύγος

Πολύ παλιά ήταν και μια άλλη μέρα κάπως ξεχωριστή από τις άλλες. Ήταν γύρω στις 10 με 15 Οκτωβρίου κάθε χρόνο που γινότανε ο Τρύγος. Το χωριό μας είχε σε δυο τρεις τοποθεσίες αμπέλια. Τα περισσότερα ήταν στην τοποθεσία ΜΠΕΝΙΣΗ Τ ΑΜΠΕΛΙΑ που είναι όπως πηγαίνουμε από εδώ και ,μόλις περάσουμε τη Γέφυρα ,ανεβαίνοντας τις στροφές μέχρι την τοποθεσία ΖΥΓΟΣ. Εκεί ήταν η πιο μεγάλη περιοχή με αμπέλια. Τα αμπέλια θέλουν μεγάλη φροντίδα. Το Μάρτη τα κλάδευαν, αρχές Απριλίου τα έσκαβαν, το Μάη που άρχιζαν να ανοίγουν και να βγάζουν φυλλαράκια και να χωρίζουν τα σταφύλια, τα ράντιζαν με γαλαζόπετρα. Το ράντισμα γινόταν δύο-τρεις φορές το καλοκαίρι. Τον Αύγουστο μεγάλωναν τα σταφύλια και άρχιζαν να κοκκινίζουν οι ρόγες. Μέχρι τον Οκτώβριο ήταν έτοιμα για τρύγο. Από τότε που άρχιζαν να φαίνονται ώριμες ρόγες αναλάμβανε τη φύλαξη ο Δραγάτης για να μην πάει κανένας και κλέψει τα σταφύλια.

Και οι ίδιοι οι νοικοκυραίοι όταν πήγαιναν να πάρουν σταφύλια, πήγαιναν με μεγάλη προσοχή να μην κάνουν ντόρο (αχνάρι) και το χρησιμοποιήσει και ο κλέφτης.

Όταν ωρίμαζαν τα σταφύλια, όριζαν μια μέρα για τον τρύγο. Αν τύχαινε να βρέξει, άλλαζαν τη μέρα γιατί τα σταφύλια έπρεπε να είναι στεγνά για να τα τρυγήσουν.

Την ημέρα του Τρύγου, όλοι στα Αμπέλια. Από την περιοχή των Αμπελιών μέχρι το Χωριό ο δρόμος ήταν γεμάτος από κόσμο και ζώα για φόρτωμα. Άλλος πήγαινε και άλλος ερχόταν. Χαρά, ενθουσιασμός, φωνές, κι τχρον (και του χρόνου) περισσότερα και καλά κρασιά. Άλλοι μετέφεραν τα σταφύλια με ξύλινα κιβώτια και άλλοι είχαν κάνει ασκιά μστιές (μουστιές) από γιδινόδερμα. Είχαν και μια κάδη, εκεί τα πατούσαν με ένα ξύλο (δεν τα πατούσαν με τα πόδια) και έτσι τα πήγαιναν στο Χωριό και εκεί τα άδειαζαν στη λεγόμενη τραπεζονιά (ξύλινη μεγάλη κάδη). Εκεί τα άφηναν 3-4 μέρες και έπειτα το τραβούσαν και το έβαζαν σε κρασοβάρελα. Το είχαν όλο το χρόνο και έπιναν. Τα τσίπρα (τσίπουρα) (απομεινάδια από τα σταφύλια) τα άφηναν μέσα στην κάδη (τραπεζονιά) πολλές μέρες, αφού τα σφράγιζαν καλά για να γίνει η ζύμωση και έπειτα τα έβραζαν και έβγαζαν το πολύ, πολύ δυνατό ρακί τσίπρου (Τσίπουρο). Έτσι τελείωνε ο Τρύγος.


Σελίδες: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

« Αγροτικές απασχολήσεις »