Αγροτικές απασχολήσεις

Δ. Η Σπορά

Η σπορά άρχιζε πολύ πρώιμα. Την ημέρα της Γιορτής της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτέμβρη) βάζανε σε ένα μαντήλι μια χούφτα σπόρους και το πηγαίνανε στην εκκλησία για να ευλογηθεί από τον ιερέα. Σε μια άκρη του μαντηλιού ήτανε τυλιγμένη μια δραχμή για την αμοιβή του ιερέα.

Τη δεύτερη μέρα της εβδομάδας, μετά την Γιορτή του Τιμίου Σταυρού άρχιζε η σπορά.

Πολλές φορές μερικοί νοικοκυραίοι καθυστερούσανε, για διάφορους λόγους, το σπάρσιμο (σπορά) και το κάνανε στο τέλος του Σεπτέμβρη ή και τον Οκτώβρη.

Ο σπορέας προηγείται του ζευγά και του σκαφτιά. Πρώτα σπέρνανε το έτοιμο, καθαρισμένο από πέτρες και χόρτα χωράφι και αμέσως μετά το οργώνανε ή το σκάβανε. Συνήθως σπέρνανε σιτάρι και κριθάρι μαζί, αλλά και ρεβίθια.

Κάθε χρόνο αλλάζανε την καλλιέργεια για να μην αδυνατίσει το χώμα σε συστατικά. Τη μια χρονιά σπέρνανε ένα είδος και την άλλη άλλο.

Ε. Το Όργωμα

Το όργωμα γινότανε σε δύο περιόδους.

α. Το όργωμα της Άνοιξης για βελτίωση χωραφιών (χωρίς σπορά).
β. Το όργωμα Σεπτέμβρη. (Σπορά και όργωμα).

Με το όργωμα του Σεπτέμβρη ανακατεύουνε τη γη, ανακατεύουνε το χώμα για να σκεπαστεί ο σπόρος.

Το όργωμα το έκανε συνήθως ο ίδιος ο κτηματίας αν διατηρούσε βόδια. Αν δε μπορούσε ή δεν ήθελε ο νοικοκύρης καλούσε έναν κολίγα να του οργώσει τα χωράφια με συμφωνημένη αμοιβή ή ανταλλαγή σε είδος ή όμοια.

Στο όργωμα το πρόσταγμα το είχε ο ζευγάς. Χρησιμοποιούσε το αλέτρι (άροτρο), το ζυγό και ένα ζευγάρι βόδια. Από το ζευγάρι πήρε και το όνομα ζευγάς.

Το όργωμα είχε πολλές χρησιμότητες. Πρώτα πρώτα σκέπαζε το σπόρο με χώμα. Ανασκάλευε το έδαφος φέρνοντας στην επιφάνεια χώμα πλούσιο σε συστατικά ώστε να τραφεί καλύτερα ο καρπός.

Τα βόδια ζεμένα με το ζυγό σέρνανε πίσω τους το αλέτρι, που το κατεύθυνε ο ζευγολάτης. Με αυτόν τον τρόπο άνοιγε στο έδαφος αυλακιές (αλετριές).

Τα βόδια τα παρακινούσε ο ζευγολάτης πότε με τις φωνές (φωνάζοντας χο…χο) και πότε με ένα σουβλερό ραβδί, που το λέγανε βουκέντρα.

Μετά το όργωμα του χωραφιού, ο ζευγολάτης πάταγε σε μια σανίδα δεμένη με σκοινί, τη σβάρνα ή σβολοκόπο, που τη σέρνανε τα βόδια εύκολα χωρίς το αλέτρι. Με τη σβάρνα τριβόντουσαν οι σβόλοι και η επιφάνεια του χωραφιού γινότανε επίπεδη και αφράτη για να βλαστήσει καλύτερα ο σπόρος.

Εκτός από βόδια στο όργωμα χρησιμοποιούσανε και μουλάρια. Στην περίπτωση αυτή δε χρειαζότανε ο ζυγός. Βάζανε στο ζευγάρι των μουλαριών δύο λαιμαριές και μία ζώνη με λουριά στη μέση, για να γίνεται καλύτερα η έλξη του αλετριού. Επίσης δε χρησιμοποιούσανε βουκέντρα αλλά καμτσίκι.

Το χωράφι για να είναι κατάλληλο για όργωμα έπρεπε να είναι αρκετά μεγάλο, επίπεδο και όχι στρεβλό. Στα στρεβλά (στραβά) χωράφια ή σε όσα ήτανε πετρώδη και στενά και δεν χώραγε το ζευγάρι να καματέψει, γινότανε σκάψιμο με αξίνες. Με αξίνες σκάβανε και τις άκρες του οργωμένου χωραφιού ή τις γωνίες που δε μπορούσε να φτάσει το αλέτρι.

Σημείωση:
Σβέρνα ή σβάρνα: Σανίδα δεμένη με σκοινί που το τραβάνε τα βόδια για να τρίβονται οι σβόλοι.
Βουκέντρα: Μικρό ραβδί, ξύλινο, σουβλερό στη μία άκρη για την παρακίνηση των βοδιών με κέντημα.


Σελίδες: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

« Αγροτικές απασχολήσεις »