Αγροτικές απασχολήσεις

Την πρώτη θέση ανάμεσα στα γεωργικά εργαλεία την είχε το αλέτρι και ο ζυγός, που μαζί λέγονται ξυλάλέτρα. Ζυγός και αλέτρι δεν είναι μονοκόμματα. Αποτελούνται από πολλά κομμάτια, που συναρμολογούνται. Τα κομμάτια αυτά φαίνονται καθαρά στο παρακάτω ποίημα:

Το όργωμα
1
Πρώτα στερεώνουμε το σιδερένιο υνί
γερά στο αλετροπόδι,
που είναι κομμάτι ξύλο ανθεκτικό
βελανιδιά ή πουρνάρι.
Δεξιά-ζερβά στο υνί σφηνώνουμε
σαν δύο φτερά τις σφήνες
που ανοίγουνε πλατιά την αυλακιά
και διώχνουνε το χώμα.

2
Στο αλετροπόδι απάνου αρμόζουμε
τη γωνιακή σταλίδα,
φτιαγμένη για να κουμαντάρει το αλέτρι
το χέρι του ζευγίτη.

3
Μέσα στο αλετροπόδι, γωνιαστά,
μπήγουμε το σταβάρι
ξύλο μακρύ από πουρνάρι ή έλατο,
με δύο τρύπες στις άκρες,
στην πάνου τρύπα μπαίνει το κλειδί,
που τον ζυγό κρατάει,
στην κάτου μπαίνει κάθετο ραβδί,
όπου το λένε σπάθη,
γερά να συναρμόζεο το αλέτρι
μη φύγει το σταβάρι.

4
Της σπάθης το επανωδέσιμο
στηρίζει ο καβαλάρης
μικρό κομμάτι ξύλο σφηνωτό
που σταυρωτά περνιέται.

5
Ούλο το αλέτρι τώρα είν’ έτοιμο,
με το κλειδί στην άκρα,
που θα δεχτεί τον ξύλινο ζυγό
και τα ζεμένα βόδια.

6
Είναι ο ζυγός κορμός από συκιά,
με τέχνη σκαλισμένος ,
με το σταβάρι σμίγει σταυρωτά,
σαν απλωμένα αντρίκια χέρια.
Έχει στον μέσο μια μικρή αυλακιά,
να σφίγγουν τα λουριά,
που δένουνε το ζυγοκούλουρο,
βραχιόλι σιδερένιο.

7
Στις άκρες του ζυγού δεξιά-ζερβά
στεριώνουμε τις ζεύλες,
ξύλινες λαιμαριές από αγριλιά,
βελανιδιά ή πουρνάρι.
Η ζεύλα πιάνει του βοϊδιού τον τράχηλο
όμοια με λαιμοδέτη,
και συγκρατιέται στην απάνου της μεριά
απ΄ τις ζυγοβελόνες.

8
Αυτά κρατούν τα βόιδια ολημερίς
στη δούλεψη του αφέντη,
όλο μπροστά να σέρνουν τα ζυγάλετρα,
να οργώνουν τα χωράφια.
Όχι γιατί να γνωρίζουνε τι κάνουνε
ή το πρεπός κατέχουν ,
μα πιότερο γιατί φοβούνται τον ζευγά
και τρέμουν τη βουκέντρα…

9
Στο ζυγοκούλουρο κρατάει ο ζυγός
και στο κλειδί απ’ το αλέτρι,
σαν έρθει η ώρα ζευγαρώνουμε
και σέρνει το σταβάρι,
κι ούλο μαζί τ’αλέτρι ξεκινά
σα στεριανό καράβι,
που ακολουθά τα βόιδα από κοντά
στα χέρια του ζευγίτη
και σκίζει το βαρύ χωματοπέλαγο
κι αντίς για κύμα οργώνει χώμα…

10
Ο αφέντης των βοϊδών ακολουθά
με δύναμη και γνώση,
στο ζερβί χέρι τη βουκέντρα του κρατά
και στο δεξί του τη σταλίδα,
όμοιος με τιμονιέρη καραβιού
σε θάλασσα από χώμα.


Σελίδες: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

« Αγροτικές απασχολήσεις »