Οι γιορτές

Β. Πρωτοχρονιά

Εδώ ταΐζουν τις βρύσες και φκιάχνουν τσγανίτες.

Μετά τη γιορτή των Χριστουγέννων είναι η γιορτή τ’ Αϊβασιλιού και η Πρωτοχρονιά. Και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίναμε και λέγαμε τα Κάλαντα.

Το πρωί της Πρωτοχρονιάς και τ’ Αϊβασιλιού, οι γυναίκες πήγαιναν για νερό στις βρύσες της γειτονιάς τους και έριχναν (σταρ) σιτάρι, καλαμπόκι, φασούλια κ.λ.π άλλα Δημητριακά. Επίσης τη νύχτα συνήθιζαν, όπως και τώρα ακόμη, να παίζουν χαρτιά, το περιβόητο 3I και άλλα παιχνίδια, όπως το Πάρτα Όλα, στα μαγαζιά και γυρίζοντας το πρωί έριχναν πενταροδεκάρες. Αυτό συμβολίζει, όπως τρέχει η βρύση το νερό άφθονο, να γίνονται και τα Δημητριακά άφθονα και να υπάρχουν πολλά λεφτά.

Οι γυναίκες γύριζαν στο σπίτι και ετοίμαζαν τα σχετικά για να φτιάξουν τις τγανίτες, οι οποίες γίνονται με σταρίσιο αλεύρι. Έτσι με αλεύρι, νερό και λίγο αλάτι έφκιαναν ένα χυλό (κουρκούτι). Έβαζαν λάδι στο τγάνι (τηγάνι), στη συνέχεια το έβαζαν στη φωτιά και αφού ζεσταίνεταν καλά, η νοικοκυρά με ένα (χλιάρ) κουτάλι της σούπας, έριχνε μέσα στο καυτό λάδι μία χλιαριά (κουταλιά) κουρκούτ. Αυτό το μείγμα πέφτοντας στο τηγάνι, έπαιρνε σχήμα στρογγυλό, έριχνε μέσα στο καυτό λάδι μείγμα μέχρι να σκεπαστεί ο πάτος από το τηγάνι. Όταν κοκκίνιζαν τις γύριζε να κοκκινίσουν και από το άλλο μέρος και έτσι ήταν έτοιμες οι τγανήτες. Με αυτόν τον τρόπο έφκιαχνε όσες ήθελε. Και έτσι σκέτες τρώγονταν, αλλά όμως με λίγη ζάχαρη ή μέλι ήταν κάπως καλύτερες. Από αυτές τις τγανήτες φίλευαν τους γειτόνους, φίλους και συγγενείς και εκείνοι πάλι ανταπέδιδαν.

Σε αυτούς που έκαναν ποδαρικό και συνήθως ήταν (πιτσιρικάς) έδιναν λεφτά. Αν ήταν καμία έγκυος, προτιμούσαν να κάνει ποδαρικό αγόρι για να κάνει και η έγκυος αγόρι. Αν κάποιος είχε γιδοπρόβατα, πήγαινε κουρίτς (κορίτσι) για να γίνουν τα αρνοκάτσικα θηλκά (θηλυκά).

Αφού έφεγγε καλά και κτυπούσαν οι καμπάνες, όλοι αι κάτοικοι με τα γιορτινά τους πήγαιναν στην Εκκλησία, όπως και τώρα πηγαίνουν. Πάντοτε στις Μεγάλες γιορτές γεμίζουν οι Εκκλησίες. Βασιλόπιτες δεν είχαν τότε. Οι νοικοκυρές όμως με το ωραίο φύλλο (πέτρα) και βουστίνα ή τυρί και αυγά και γλύνα έφκιαναν τις ωραίες τυρόπτες ή βοστνόπτες και εκεί έβαζαν καμιά δεκάρα για να δοκιμάσουν την τύχη τους, για να δουν τον τυχερό. Με το φαγοπότι τελείωνε και αυτή η μέρα. Πρωτοχρονιά ήτανε έτρωγαν και λίγο παραπάνω.

Γ. Θεοφάνια (Φώτα)

Μετά τ’ Αϊβασιλιού και την Πρωτοχρονιά είναι τα Θεοφάνια (τα Φώτα). Η Βάπτιση του Χριστού 6 Γεναριού (Ιανουάριος). Και πάλι την παραμονή λέγαμε τα Φώτα. Ο δε Παππάς του Χωριού πήγαινε στα σπίτια και έκανε αγιασμό. Τον φίλεβαν λουκάνικα.

Ανήμερα των Θεοφανίων, όλος ο κόσμος και πάλι στην Εκκλησία. Προς το τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο παππάς έπαιρνε το Σταυρό και σύμφωνα με το έθιμο, τον έβγαζε στη Δημοπρασία. Όποιος έδινε τα πιο πολλά λεφτά, με το Σταυρό στα χέρια, πρώτος εκείνος, πίσω τα παιδιά με τα Εξαπτέρυγα και πίσω ο Παππάς και ο Λαός, πήγαιναν στη Βρύση ‘’ΜΟΤΣΙΟ’’, έβαζαν το Σταυρό εκεί που έτρεχε το νερό, γιατί δεν υπήρχε κούπα και ο κόσμος έπαιρνε Αγιασμένο νερό, έπινε, άγιαζαν το σπίτι, τους στάβλους με τα ζώα και τα κτήματα.

Αυτές οι μέρες είναι Χειμωνιάτικες και αν τύχαινε να πέσει κανάς κώλος (Συγγνώμην ε…) έτσι μετρούσαν το Χιόνι, (ένα τσαρούχι, μέχρι το γόνα, κ.λ.π), κάθονταν μέσα στα σπίτια κοντά στο τζάκι, έψηναν κάστανα, οι γυναίκες έπλεκαν τσουράπια, γιακέτες, κοβέρτες και πρόνονταν (ζεστενόντουσαν) κιόλα. Άλλοι πήγαιναν και πηγαίνουν στο κυνήγι όπως και τώρα. Άλλοι πήγαιναν για σκούπα (έλατο) για να φάνε τα γιδοπράβατα.


Σελίδες: 1 2 3 4 5

« Οι γιορτές »