Κτηνοτροφικές απασχολήσεις

Α. Η Bόσκηση Αιγοπροβάτων

Ο απασχολούμενος συστηματικά με τη βόσκηση προβάτων και γιδιών λεγότανε τσοπάνης. Η βόσκηση γινόταν όλο το χρόνο. Από ενωρίς το πρωί, από το “φώτημα”, το χάραγμα, μέχρι το σούρουπο.

Ο τσοπάνης τις νύχτες έμενε συνήθως στο μαντρί του. Τα πρόβατα ή τα γίδια τα’ κλεινε στο μαντρί. Το μαντρί ήτανε μάντρα σκεπασμένη ή ξεσκέπαστος φράχτης στη μπροστινή πλευρά.

Τα περισσότερα κοπάδια είχανε σκυλί. Πολλές φορές το καλοκαίρι, ο ίδιος ο τσοπάνης φύλαγε τα πρόβατα ή τα γίδια τις νύχτες, για να μην τα φάνε οι λύκοι ή άλλα αγρίμια.

Τον χειμώνα τα πήγαινε σε καλές βοσκές. Τις πολύ κρύες ημέρες τα κράταγε στο μαντρί και τα τάιζε με σανό, τριφύλλι ή βίκο.

Ο τσοπάνης το χειμώνα φόραγε μια κάπα (τραχούσα ή τριχούσα). Ήτανε υφαντή στον αργαλειό από τρίχα γίδας και το υφάδι και το στημόνι. Μονοκόμματη σε σχήμα τσουβαλιού, ανοιχτή μπροστά. Μεταξύ των ώμων ήτανε ραμμένη.

Μόλις τελείωνε η ύφανση της τραχούσας, πριν τη ράψουνε, τη στέλνανε στην τριβή σε ποτάμι ή την τρίβανε μόνοι τους.

Βάνανε τρεις τάβλες σαν χαντάκι και καθόντουσαν δύο άντρες αντικριστά. Κυλάγανε το χοντρό, πυκνό υφαντό, πατώντας το και αλλάζοντας τη θέση και από τις δύο όψεις, ενώ ταυτόχρονα γυναίκες ρίχνανε πολύ νερό χλιαρό (όχι ζεματιστό) για να τριφτεί η τραχούσα. Με την τριβή κλείνανε οι πόροι και γινότανε αδιαπέραστη από τη βροχή.

Η τραχούσα ήτανε ρούχο απαραίτητο για τον τσοπάνη το χειμώνα. Ένα άλλο χρήσιμο ρούχο για τον τσοπάνη ήτανε η κάπα. Μάλλινη, υφαντή έπεφτε πάνω του σαν ράσο. Είχε σχήμα παλτού με κουκούλα στο κεφάλι. Πιο χοντρή από την τραχούσα, ήτανε πιο ζεστή αλλά την διαπερνούσε η βροχή. Ρούχο περισσότερο κατάλληλο για το κρύο παρά για την βροχή. Έφτανε ως τα γόνατα αντίθετα με την τραχούσα που ήτανε ποδήρης μέχρι τους αστραγάλους.

Απαραίτητη για τον τσοπάνη ήτανε και μια τσάντα πέτσινη με δύο θήκες και κρεμαστή με λουρί στον ώμο καθώς και ο ντουρβάς (ταγάρι) κρεμαστό στον ώμο.

Στην μία θήκη της τσάντας έβαζε ο τσοπάνης το ψωμί, το τυρί, σκόρδα ή κανά ξερό κρεμμύδι, ελιές, κανά μπουκαλάκι λάδι, αλάτι κ.λ.π.

Στην άλλη θήκη έβαζε ορισμένα εργαλεία ή χρήσιμα αντικείμενα. Μαχαίρι, σακοβελόνα για να ράβεται, σουβλί, κουβαράκι με νήμα, κλωστή, τσακμακόπετρα για να ανάβει φωτιά, φιτίλι κ.λ.π.

Οι τσοπάνηδες φοράγανε τσαρούχια (γουρουνοτσάρουχα) και κρατάγανε γκλίτσα, γιατί με το γυριστό κεφάλι της γκλίτσας πιανότανε εύκολα το πρόβατο ή το αρνί από το ποδάρι.

Το κέρδος του τσοπάνη έβγαινε από το πούλημα των αρνιών, από το γάλα που συνήθως το κάνανε τυρί και από το μαλλί των προβάτων.


Σελίδες: 1 2

« Κτηνοτροφικές απασχολήσεις »